Art. 4 AI Act po zmianie: co zrobić w firmie w 2026 r.

Art. 4 AI Act po zmianie z lipca 2026 r.

Art. 4 AI Act obowiązuje od 2 lutego 2025 r. i dotyczy dostawców oraz podmiotów stosujących systemy AI, co potwierdza komunikat Ministerstwa Cyfryzacji. Zmianę wprowadziło rozporządzenie (UE) 2026/1744, nazywane Digital Omnibus. Opublikowano je 24 lipca 2026 r., a w życie weszło 27 lipca 2026 r. To nie jest projekt.

Co mówi nowy przepis

Dostawcy i podmioty stosujące systemy AI mają podejmować środki, które wspierają rozwój kompetencji w zakresie AI. Chodzi o personel oraz osoby, które obsługują i wykorzystują te systemy w ich imieniu. Przepis dodaje, że obowiązek nie oznacza zapewnienia określonego poziomu kompetencji u każdej z tych osób. Komisja Europejska i państwa członkowskie mają wspierać takie działania, a Rada ds. AI przyjmuje zalecenia.

Kogo dotyczy obowiązek

Przepis używa pojęć z rozporządzenia, a nie słowa pracodawca. Dostawca to ten, kto tworzy system AI i wprowadza go do obrotu. Firma, która korzysta z gotowych narzędzi w codziennej pracy, zwykle jest podmiotem stosującym. Dotyczy to także małych firm, które używają chatbota do pisania ofert albo analizy dokumentów.

Czego przepis nie mówi

W treści art. 4 AI Act nie znajdziesz liczby godzin szkolenia ani wymaganego certyfikatu. Szkolenie, wytyczne dla zespołu i procedura to dobra praktyka, a nie wymóg wskazany wprost w przepisie. Nie ma też w nim sformułowania o należytej staranności pracodawcy. Warto o tym pamiętać, gdy ktoś oferuje gotowy szablon i obiecuje pełną zgodność.

Ustawa o systemach AI i nowy organ nadzorczy w Polsce

W Polsce nadzór nad AI reguluje ustawa z 3 lipca 2026 r. o systemach sztucznej inteligencji (Dz.U. 2026 poz. 1003). Weszła w życie 11 sierpnia 2026 r., a przepisy o kontrolach, postępowaniach i decyzjach zaczęły obowiązywać 28 października 2026 r. Organ nadzorczy nazywa się Komisja Rozwoju i Bezpieczeństwa Sztucznej Inteligencji, w skrócie KRiBSI.

Przewodnicząca i start Komisji

Sejm wybrał przewodniczącą Komisji 18 września 2026 r., a zgodę wyraził potem Senat. Ministerstwo Cyfryzacji zapowiada start Komisji w listopadzie 2026 r.

Kary i postępowania

Ustawa przewiduje postępowania i decyzje administracyjne wobec naruszeń rozporządzenia, a także tryb odwołania. Kwot kar tu nie podajemy. Przed oceną ryzyka dla swojej firmy sprawdź rozdział o karach w tekście ustawy.

Bezpieczne korzystanie z AI w firmie a RODO

RODO wchodzi do gry wtedy, gdy do narzędzia trafiają dane osobowe klientów lub pracowników. Wpisanie informacji, które nie są danymi osobowymi, nie uruchamia RODO. Dlatego bezpieczne korzystanie z AI w firmie zaczyna się od pytania, co dokładnie wklejamy do okna rozmowy. Samo użycie chatbota nie jest jeszcze naruszeniem.

W 2026 r. Urząd Ochrony Danych Osobowych opublikował cztery zestawy pytań inicjalnych na temat AI i RODO. Jeden z nich jest przeznaczony dla małych i średnich firm, które korzystają z gotowych narzędzi bez ich trenowania. Zestawy znajdziesz na stronie UODO.

Co sprawdzić przed wpisaniem danych osobowych

Jeśli do narzędzia trafiają dane klientów albo pracowników, sprawdź cztery rzeczy:

• podstawę prawną przetwarzania,
• umowę z dostawcą narzędzia,
• miejsce przechowywania danych, w tym ewentualny transfer poza Unię Europejską,
• to, czy osoby, których dane dotyczą, zostały poinformowane.

Czego listy UODO nie rozstrzygają

Pytania są punktem wyjścia do analizy. Nie stanowią wiążącej wykładni i nie potwierdzają, że firma jest zgodna z RODO. UODO przyjmował uwagi do dokumentu, więc jego treść może się jeszcze zmienić.

Polityka korzystania z AI w firmie: co w niej zapisać

Polityka korzystania z AI w firmie to dokument organizacyjny. Pomaga spełnić obowiązek z art. 4 AI Act i uporządkować pracę z danymi. Nie gwarantuje zgodności z prawem ani ochrony przed zarzutami organu. Traktuj ją jako element większego systemu, a nie gotową tarczę.

Dobra polityka mieści się na dwóch stronach. Zawiera:

• listę narzędzi, których wolno używać,
• zasadę, jakich danych nie wolno wpisywać, na przykład osobowych i poufnych informacji o klientach,
• osobę, która zatwierdza nowe narzędzia,
• wymóg sprawdzania wyników, zanim trafią do klienta,
• zasady szkolenia nowych osób i odświeżania wiedzy w zespole.

Jak powiązać politykę ze szkoleniem

Sama polityka korzystania z AI w firmie leży w szufladzie, jeśli nikt jej nie omówił z zespołem. Krótkie szkolenie z AI pokazuje, jak wygląda bezpieczny prompt i co zrobić z błędną odpowiedzią. Warto je powtarzać, gdy w firmie pojawia się nowe narzędzie.

Dowód, że zespół zna zasady

Prowadź prostą listę uczestników szkoleń z datą i zakresem. Przepis nie wymaga takiego rejestru, ale ułatwia on pokazanie, jakie środki firma podjęła.

Dofinansowanie szkolenia z AI z KFS

Szkolenie zespołu z AI można w części sfinansować z Krajowego Funduszu Szkoleniowego. Tematy związane z nowymi technologiami i umiejętnościami cyfrowymi mieszczą się w ogólnopolskich priorytetach. Porównanie KFS i Bazy Usług Rozwojowych opisujemy w artykule KFS czy BUR.

Stawki i limity w 2026 r.

W zasadach KFS na 2026 r. dofinansowanie może wynieść do 90% kosztów kształcenia dla pracodawców zatrudniających do 9 osób i do 70% dla pozostałych. Limit wynosi do 200% przeciętnego wynagrodzenia na jednego uczestnika. Pisz zawsze „do”, bo urząd może przyznać mniej. Zasady opisuje powiatowy urząd pracy. Praktyczne wskazówki do wniosku znajdziesz w poradniku jak wypełnić wniosek KFS, a lokalne informacje na stronie o KFS 2026 w Lublinie.

Wymóg wpisu do Bazy Usług Rozwojowych

W 2026 r. szkolenie finansowane z KFS może prowadzić wyłącznie podmiot wpisany do Bazy Usług Rozwojowych. Zanim zapiszesz zespół, sprawdź wpis organizatora.

Priorytet AI w 2026 i 2027 r.

Wsparcie kształcenia w związku z nowymi technologiami, ze szczególnym uwzględnieniem umiejętności cyfrowych i AI, to Priorytet 3 w 2026 r. W 2027 r. ten sam obszar jest Priorytetem 4, co podaje Wojewódzki Urząd Pracy w Toruniu. W obu latach priorytet obejmuje zwłaszcza sytuacje, w których zmiany technologiczne zagrażają zatrudnieniu.

Stan na 2 listopada 2026 r. jest taki, że terminy naborów KFS na 2027 r. nie zostały ogłoszone. Nie ma też potwierdzonych stawek, limitów i zasad dotyczących BUR na ten rok. Sprawdzaj komunikaty swojego urzędu pracy.

Co zrobić w firmie w listopadzie i grudniu 2026 r.

Zacznij od spisu tego, co już się dzieje. W wielu firmach pracownicy korzystają z AI, zanim zarząd o tym zdecyduje. Potem wykonaj kolejne kroki:

1. Spisz narzędzia AI, których używa zespół, i zaznacz, do czego służą.
2. Sprawdź, czy do któregoś trafiają dane osobowe, i przejdź pytania o podstawę prawną, umowę z dostawcą, miejsce przechowywania i informowanie osób, bo bezpieczne korzystanie z AI w firmie zaczyna się od tej listy.
3. Napisz krótką politykę korzystania z AI w firmie i omów ją z zespołem.
4. Zaplanuj szkolenie z AI i ustal, kto przejdzie je w pierwszej kolejności.
5. Zapytaj swój powiatowy urząd pracy o termin naboru KFS na 2027 r.

Więcej o tym, jakich kompetencji AI nie zastąpi, piszemy w artykule o kompetencjach przyszłości.

Szkolenia z AI dla firm z Lublina i okolic

Jeśli chcesz przygotować zespół do spełnienia art. 4 AI Act, napisz do nas. Prowadzimy szkolenia dla firm w Lublinie, Puławach, Kraśniku i Łukowie. Zakres dopasujemy do narzędzi, z których korzystacie, a pytania możesz wysłać przez formularz kontaktowy. Poznaj też naszą ofertę szkoleń zamkniętych dla firm.